Maklumat Seni Budaya

Gerbang Maklumat Seni Budaya

Selami dunia seni dan budaya yang penuh warna-warni! Dari warisan tradisional hingga karya kontemporari, temui keunikan yang mencerminkan identiti dan jati diri bangsa

Terokai Seni Budaya

Gerbang Utama Seni BudayaGerbang Maklumat

KUIH TEPUNG SERUNAI

Makanan Tradisional

Fakulti Muzik dan Seni Persembahan, Universiti Pendidikan Sultan Idris

Gambar

4

Video

tiada

Pelawat Hari ini

5

Jumlah Pelawat

59

Pengenalan dan sejarah

Foto 1: Kuih Tepung Serunai

Sumber: Tahrunnisah Photography

Kuih Tepung Serunai yang juga dikenali sebagai Kuih Tepung Pasung, ialah salah satu kuih tradisional masyarakat Melayu yang popular di negeri Kelantan. Keunikan kuih ini terletak pada bentuknya yang memanjang seperti serunai iaitu sejenis alat muzik tiup tradisional yang digunakan dalam persembahan kebudayaan seperti Wayang Kulit, Dikir Barat, dan majlis adat.

Menurut cerita lisan masyarakat setempat, nama kuih ini diilhamkan daripada bentuk serunai kerana kaitan rapatnya dengan seni persembahan tradisional. Dahulu, Wayang Kulit sering menjadi hiburan utama masyarakat kampung, dan bunyi serunai yang mengiringinya menjadi identiti pembuka persembahan. Dalam dunia kulinari pula, bentuk kuih ini mengimbau nostalgia suasana persembahan tersebut, menghubungkan seni muzik dan seni makanan.

Kuih ini dibuat daripada campuran tepung beras, santan, dan gula melaka yang dimasak dan dituangkan ke dalam acuan berbentuk kon memanjang, biasanya diperbuat daripada daun pisang. Teksturnya lembut, rasa lemak manisnya seimbang, dan sesuai dinikmati sebagai hidangan minum petang atau juadah majlis keramaian. Selain menjadi santapan, Kuih Tepung Serunai mencerminkan kreativiti masyarakat tempatan dalam menggabungkan cita rasa, seni, dan identiti budaya dalam satu hidangan.

Fungsi dan Peranan

Lazimnya, kuih Tepung Serunai sesuai dinikmati sebagai hidangan minum petang bersama keluarga atau rakan-rakan. Rasa lemak manisnya yang seimbang menjadikannya pelengkap sempurna kepada minuman panas seperti teh atau kopi. Selain itu, kuih ini juga sering dijadikan sebagai salah satu juadah dalam majlis-majlis istimewa seperti majlis perkahwinan, kenduri kesyukuran atau sambutan perayaan. Kehadirannya memeriahkan meja hidangan dan menjadi tarikan kepada tetamu kerana bentuknya yang unik serta rasa tradisionalnya. Oleh yang demikian, kuih ini termasuk dalam kategori kuih tradisional yang mendapat permintaan tinggi, terutamanya di pasar pagi, bazar Ramadan, atau gerai kuih-muih. Popularitinya membantu meningkatkan pendapatan usahawan kecil, terutama pengusaha tempatan yang menjual kuih ini secara harian atau bermusim.

Busana/ Aksesori

Peralatan/ Bahan-Bahan

Penyediaan Kuih Tepung Serunai memerlukan gabungan beberapa bahan asas yang dibahagikan kepada dua bahagian utama, iaitu lapisan bawah dan lapisan atas. Lapisan bawah memberikan rasa manis dan aroma gula melaka yang menjadi ciri utama kuih ini, manakala lapisan atas pula menambah rasa lemak masin yang seimbang. Selain itu, daun pisang digunakan sebagai pembungkus atau acuan, memberikan bentuk kon memanjang yang unik serta menambah aroma wangi semasa proses pengukusan.

Bahan Bahagian Bawah

2 sudu besar gula pasir
1½ keping gula melaka (dicincang halus)
1½ cawan air
1 helai daun pandan wangi (disimpul)
40 gram tepung beras
20 gram tepung ubi
1 sudu teh air kapur

Bahan Bahagian Atas

3 sudu besar tepung beras
1 sudu besar tepung gandum
1½ cawan santan sederhana pekat
1 sudu teh garam halus
1 sudu teh gula pasir

Bahan Lain

Daun pisang secukupnya untuk dijadikan kelongsong/acuan

Kaedah / Cara Penyediaan/ Cara Persembahan

Langkah 1: Menyediakan Kelongsong Daun Pisang

Pilih daun pisang yang segar dan bersih.
Layurkan daun di atas api kecil supaya lebih lembut dan mudah dibentuk.
Potong daun kepada saiz yang sesuai, kemudian gulung membentuk kelongsong kon memanjang.
Sematkan hujungnya dengan lidi atau gunakan lipatan kemas untuk mengelakkan adunan bocor.

Langkah 2: Menyediakan Bahagian Bawah

Masukkan gula pasir, gula melaka, air, dan daun pandan ke dalam periuk.
Masak di atas api sederhana hingga gula larut sepenuhnya.
Tapis larutan gula untuk membuang kekotoran dan biarkan sejuk sedikit.
Dalam bekas berasingan, campurkan tepung beras, tepung ubi, dan air kapur.
Tuangkan larutan gula melaka yang telah sejuk ke dalam campuran tepung. Kacau rata sehingga adunan sebati dan tidak berketul.

Langkah 3: Menyediakan Bahagian Atas

Dalam bekas lain, satukan tepung beras, tepung gandum, santan sederhana pekat, garam, dan gula.
Kacau hingga sebati, pastikan tiada ketulan.

Langkah 4: Mengukus Kuih

Tuang adunan bahagian bawah ke dalam setiap kelongsong daun pisang, lebih kurang separuh penuh.
Kukus selama 10–12 minit sehingga lapisan bawah hampir masak.
Setelah itu, tuangkan adunan bahagian atas hingga penuh kelongsong.
Sambung kukus selama 15–20 minit atau sehingga kuih masak sepenuhnya.

Langkah 5: Penyajian

Angkat kuih dari pengukus dan biarkan sejuk sebelum dihidangkan.
Kuih boleh dimakan terus dari kelongsong atau dikeluarkan untuk disusun di pinggan hidangan.
Foto 2: Kelongsong Daun Pisang
Sumber: Hamidah Haji Wahab
Foto 3: Masukkan Adunan Bahagian Bawah
Sumber: Azni Kashri
Foto 4: Masukkan Adunan Bahagian Atas
Sumber: Azni Kashri