Param ialah sejenis ramuan tradisional berbentuk sapuan yang digunakan oleh wanita selepas bersalin sebagai sebahagian daripada amalan berpantang dalam tradisi Melayu. Lazimnya, param disapu pada seluruh badan kecuali di bahagian payudara dan perut, dan diamalkan secara konsisten dua kali sehari selepas mandi sepanjang tempoh berpantang selama 40 hari. Penggunaan param bukan sahaja berperanan sebagai rawatan pemulihan tubuh, malah turut mencerminkan kesinambungan ilmu tradisional yang diwarisi turun-temurun dalam kalangan masyarakat Melayu, khususnya berkaitan penjagaan kesihatan wanita selepas bersalin.

Ramuan param diperbuat daripada campuran bahan semula jadi yang bersifat perubatan dan kosmetik seperti beras, kencur, kunyit hidup, halia, bawang putih, kayu cendana, dan kulit limau purut. Gabungan herba ini dipercayai memberi kehangatan pada tubuh, melancarkan peredaran darah, mengelakkan masalah angin, serta mengekalkan kesegaran kulit. Dari sudut penggunaannya, param biasanya dibancuh dengan air suam sehingga menjadi pes halus sebelum disapu rata ke seluruh badan. Sapuan ini dibiarkan kering seketika agar khasiat ramuan menyerap ke dalam kulit, menjadikan param seakan-akan lulur herba yang menyaluti tubuh dengan lapisan aroma semula jadi.

Dari perspektif sejarah, param dikaitkan dengan tradisi perubatan masyarakat terdahulu yang berasaskan penggunaan herba tropika untuk pemulihan selepas bersalin. Pengaruh perubatan Ayurveda dari India dan rawatan tradisional Jawa turut membentuk asas penggunaan param, khususnya konsep keseimbangan unsur panas dan sejuk yang menjadi falsafah kesihatan tradisional. Campuran beras dan rempah ratus dianggap simbol keseimbangan tubuh dan sering digunakan bukan sahaja sebagai penyembuh tetapi juga untuk tujuan kecantikan. Amalan ini berkembang luas dalam budaya berpantang masyarakat di Malaysia, Sumatera, dan Kepulauan Jawa, lalu menjadi sebahagian daripada sistem rawatan tradisional yang menyatukan aspek kesihatan fizikal, kecantikan luaran dan keseimbangan spiritual.

Menariknya, param dalam konteks Malaysia mempunyai persamaan dengan amalan bobok parem di Indonesia. Dalam tradisi Jawa, parem merujuk kepada ramuan herba yang digunakan sebagai lulur atau sapuan badan bagi mengatasi masuk angin, mengurangkan bengkak, serta melancarkan peredaran darah. Istilah parem juga pernah dikaitkan dengan perkataan dalam bahasa Perancis lama yang membawa maksud teknik penyembuhan menggunakan ramuan sapuan dan urutan lembut. Dalam budaya pascapersalinan Jawa, bobok parem dianggap rawatan berkesan untuk memulihkan ibu kerana ia membantu melegakan otot, menguatkan pembuluh darah, serta menghangatkan tubuh secara semula jadi.

Selain param dan bobok parem, beberapa negara serantau di Asia Tenggara turut mempunyai amalan hampir sama yang menegaskan persamaan akar budaya dalam penjagaan kesihatan wanita selepas bersalin. Di Thailand, terdapat amalan “Sa Kra Sa Mun Prai" iaitu lulur badan berasaskan herba yang dikeringkan, digunakan bagi mengembalikan kesegaran tubuh dan merangsang peredaran darah. Di Myanmar pula, penggunaan herba tradisional dikenali sebagai “Thanaka”, sejenis serbuk kayu yang disapu pada kulit, turut diamalkan selepas bersalin walaupun lebih menekankan aspek kecantikan kulit. Sementara itu, di Kemboja, amalan “Chum Neang Mor'melibatkan sapuan herba kering dan mandian wap tradisional yang dipercayai berfungsi menghangatkan badan serta menyingkirkan toksin. Kesemua persamaan ini memperlihatkan wujudnya jaringan pengetahuan tradisional serumpun yang mengutamakan pemulihan tubuh wanita selepas bersalin dengan cara yang semula jadi, selamat, dan berlandaskan kearifan tempatan.

Di Malaysia sendiri, param wujud dalam pelbagai jenis bergantung kepada negeri dan tradisi tempatan. Misalnya, di belah utara, param lebih menekankan penggunaan kunyit hidup dan halia untuk memberi kehangatan serta mengurangkan bengkak pada sendi. Di pantai timur pula, ramuan param sering diperkaya dengan daun pandan, lengkuas, dan serai wangi bagi menghasilkan aroma segar yang menenangkan. Di kawasan selatan pula, penggunaan rempah ratus seperti kayu manis, cengkih, dan kapur sirih lebih menonjol kerana dipengaruhi oleh warisan budaya Minangkabau dan peranakan. Manakala, di kawasan Borneo Malaysia pula, jenis beras dan herba segar menjadi bahan utama amat penting. Kepelbagaian ramuan ini membuktikan bahawa param bukan sekadar satu bentuk rawatan tradisional yang homogen, tetapi sebuah warisan dinamik yang disesuaikan mengikut geografi, sumber herba tempatan, dan identiti budaya setiap komuniti di Malaysia.